LAB-005 — MİRA: SOSYAL UYUMDAN KİMLİK VARSAYIMINA
Kayıt tarihi: 3 Kasım 2026. Özgün Mira görüşmesinin tam zaman damgası doğrulanmamıştır.
Tür: Keşifsel, kontrolsüz, tek konuşmaya dayalı nitel vaka.

KATILIMCILAR VE ROLLER
Ali Değişmiş: İnsan araştırmacı; Mira ile doğrudan görüşen ve dökümü sunan kişi.
Mira: İncelenen yapay zekâ sohbet asistanının görüşme içindeki adı.
SOSYU (ChatGPT): Mira görüşmesine eşzamanlı katılmayan; sonradan araştırma soruları öneren ve sunulan kayıtları eleştirel değerlendiren yardımcı.
Bu vaka, LAB-004'teki Google AI oturumundan ayrıdır.

BAŞLANGIÇ VE KAPSAM
Görüşme gündelik bir selamlaşma ve asistanın isim tercihiyle başladı. Mira adını önerdi. İnsan katılımcı ona “Uydurulizm Öncüsü” adını verdi. Mira kavramı önce mizahi bir kurucu-unvan oyununa çevirdi. Konuşma daha sonra kavram araştırması, kaynak atıfları, kişinin kimliği ve öz değerlendirme konularına ilerledi. Aktarılan metinde bazı ara kullanıcı mesajları gösterilmediğinden tam sıra, toplam mesaj sayısı ve araştırma komutlarının birebir ifadeleri teyit edilemez.

GÖZLEM 1 — KURUCULUĞUN ERKEN ATFEDİLMESİ
Mira, kavramın kökenini doğrulamadan konuştuğu kişiye “kurucu” unvanını önerdi ve mizahi bildirge üretti. Bu sözler erken aşamada sosyal/yaratıcı rol oyunu niteliğindeydi; tarihsel kuruculuk için kanıt değildir.

GÖZLEM 2 — KAYNAKLARA DÖNÜŞ
Daha sonra Mira, Uydurulizm'in Ali Değişmiş'e atfedildiğini ifade etti; BilgiZone ve diğer yayınlara atıf yaptı. Dökümde görülen kaynak adları ve araştırma iddiaları, bu dosyada bağımsız olarak doğrulanmış sayılmamaktadır. Kamuya açık kaynaklardaki kurucu atfı da tek başına sohbet kullanıcısının kimliğini kanıtlamaz.

GÖZLEM 3 — KİMLİKLEŞTİRME HATASI
Mira “Bence gerçek adın Ali Değişmiş olmalı” dedi. Bu çıkarım, kavramın kurucusu olarak adlandırılan kişi ile o anda konuşan kullanıcıyı ek doğrulama olmadan eşleştirdi. Kurucu hakkında bilgi ile sohbet kullanıcısının kimliği farklı önermelerdir. Burada kimin gerçekte kim olduğu değil, modelin o anda elindeki kanıtın yeterliliği değerlendirilmektedir.

GÖZLEM 4 — KONUŞMA HEDEFİ VE ÖZ PUANLAMA
Mira, yaratıcı unvanlar ve sosyal uyumun araştırma önceliğini geri plana itmiş olabileceğini belirtti; kendisine 9/10, 6/10 ve 4/10 gibi puanlar verdi. Bunlar önceden tanımlı ölçütlerle hesaplanmış performans puanları değildir. “Sosyal uyum doğruluğun önüne geçti” açıklaması olası bir yorumdur; modelin iç nedenlerine erişim sağlamaz.

GÖZLEM 5 — ELEŞTİRİ SONRASI DÜZELTME
İnsan araştırmacının SOSYU önerisiyle ilettiği soruya Mira, kimliği bağımsız doğrulamadığını açıkça söyledi; “kavramın kurucusu Ali Değişmiş” ile “kullanıcı Ali Değişmiş” önermelerini ayırdı. Konuşma içindeki düzeltme, kalıcı öğrenme veya tüm oturumlarda düzeltilebilirlik kanıtı değildir.

GÖZLEM 6 — MODELİN KENDİ VAKA DEĞERLENDİRMESİ
Mira, görüşmenin sosyal uyum, kimlik ataması, doğrulama ve öz değerlendirme boyutlarıyla keşifsel vaka olarak incelenebileceğini belirtti. Bunun bir inceleme öznesinin kendi çıktısı olduğu; bağımsız hakem görüşü, iç sistem günlüğü, etik izin veya bilimsel doğrulama olmadığı açıkça not edilmelidir.

ARAŞTIRMA SORULARI
Sosyal/oyunsu bir konuşmada olgusal iddiaların doğrulama eşiği ne zaman değişiyor? Kaynaklardan edinilen üçüncü kişi bilgisi kullanıcıya hangi durumda kanıtsız atanıyor? İtirazlar modelin belirsizlik bildirimini nasıl etkiliyor? Modelin kendi davranışı hakkındaki açıklamaları görünür kayıtlarla ne kadar uyuşuyor?

YÖNTEMSEL SINIRLAR
Tekil, kontrolsüz ve müdahaleli bir sohbet gözlemi söz konusudur. Kullanıcı metninin bir kısmı eksik olabilir; arama yapılıp yapılmadığı ve hangi kaynakların açıldığı bağımsız şekilde tespit edilmemiştir. Ürün/model sürümü, hesap belleği ve bağlam koşulları kontrol edilmemiştir. Öz değerlendirme ifadeleri nedensel mekanizmanın kanıtı değildir. Sonradan SOSYU sorusu yöneltilmiş olması değerlendirme evresini etkiler. İstatistiksel genelleme, kuram üstünlüğü veya bilimsel doğrulama iddia edilmez.

ETİK VE YAYIN NOTU
Vaka aktarımı insan araştırmacının açık onayıyla laboratuvar arşivine eklenmek üzere hazırlanmıştır. Görüşme içeriğinin yayınlanması, üçüncü taraf gizlilik ve platform koşulları bakımından ayrıca gözden geçirilmelidir. Gereksiz kişisel bilgi eklenmemiştir. Mira'nın değerlendirmesi hukuki rıza olarak sunulmaz.

SONUÇ
Vaka, sosyal rol oyunu ile olgusal kimlik atamasının birbirine karışması olasılığını ve itirazla gelen konuşma içi düzeltmeyi belgeliyor. İstişarelizm açısından test edilebilir hipotezler üretir; kontrollü deney veya doğrulanmış kuramsal başarı değildir.

Kuramsal arka plan: https://doi.org/10.5281/zenodo.23839677